Narsist kadın belirtileri diye arama yapıyorsan, bir partnerinle, annenle, arkadaşınla ya da iş arkadaşınla yaşadığın bir şeyi anlamaya çalışıyor olabilirsin. Bu yazı hüküm vermiyor ve cinsiyet kalıplarına yaslanmıyor. Davranış örüntülerine bakıyor.
Narsist kadın belirtileri nelerdir?
Narsistik örüntü cinsiyete bağlı değildir. Aşağıdaki davranışlar herhangi bir insanda görülebilir. Bunlar tanı ölçütü değil, ilişkilerde sık anlatılan gözlemlerdir. Tanıyı yalnızca bir ruh sağlığı uzmanı koyabilir.
- Sürekli övgü, ilgi ve onay bekler.
- Eleştiri ya da itiraz karşısında sert tepki verir, küser ya da seni cezalandırır.
- Hatasını kabul etmez, sorumluluğu başkasına yükler.
- Duygularını küçümser, kendi duygularını ise ön plana çıkarır.
- Konuşmayı ve ortamı kendine çevirir.
- Başarını gölgeler ya da küçümseyebilir.
- İlgisini şarta bağlar: onayladığında yakın, itiraz ettiğinde uzak durur.
- İmajına ve başkalarının ne düşündüğüne aşırı önem verir.
Bunların birkaçı birinde görülse de sağlıklı bir ilişki sürdürülebilir. Asıl soru, örüntünün sürekli olup olmadığı ve senin kendini bu ilişkide nasıl hissettiğindir.
Kalıplardan nasıl uzak durulur?
Toplumda kadınlara dair kalıplar çok yaygındır: duygusal, kıskanç, dramatik. Bu kalıplar bazen gerçek bir örüntüyü gölgeler, bazen de masum bir davranışı etiketler. İkisi de adil değildir.
Bu yüzden cinsiyete değil davranışa bakmak gerekir. Kıskançlık ya da öfke tek başına narsistlik göstermez. Asıl fark, bu duyguların karşıdakinin sınırlarını sürekli ihlal edecek biçimde kullanılıp kullanılmadığıdır.
Anne, arkadaş ya da iş arkadaşı olduğunda nasıl görünür?
Aile içinde bu örüntü, çocuğun duygularının görülmemesi ve başarısının anne ya da babanın imajına hizmet etmesi gibi biçimlerde anlatılır. Arkadaşlıkta, sürekli onay bekleyen, senin sevinçlerine yer açmayan bir dinamik olabilir. İş yerinde ise başarıyı sahiplenme ve hatayı başkasına yükleme olarak görülebilir.
Bu yaşantılar çok yorucu olabilir. Yaşadıklarını küçümsemek zorunda değilsin. Ama bir etiket bulmak da zorunlu değil. Önemli olan, bu ilişkideki senin sınırların ve ihtiyaçların.
Kendi hislerine nasıl güvenebilirsin?
- Yaşadıklarını tarihiyle not al.
- Bir olay sonrası ne hissettiğini yaz: kızgınlık, suçluluk, korku, şüphe.
- Güvendiğin birine anlat ve ne gördüğünü sor.
- Sınır koyduğunda tepkiye bak.
- Uyku, iştah ve enerji değişikliklerini fark et.
Ne yapabilirsin?
- Net, kısa ve sakin sınırlar koy: “Bu konuşmayı şimdi sürdürmek istemiyorum.”
- Tartışmada kendini ispat etmeye çalışma.
- Çevrenle bağını koru.
- Bir ruh sağlığı uzmanıyla konuş.
Kendini güvende hissetmiyorsan bir uzmana veya yerel acil çağrı hattına başvur. İstismar söz konusu olan bir ilişkiden ayrılmak en riskli dönem olabilir, bu yüzden bir uzmanla güvenlik planı yap.
Uygulamada pratik yapmak
Nuji, iPhone ve Android için meditasyon ve kendini tanıma uygulamasıdır. Günlük, nefes çalışması, olumlamalar ve ritüeller sunar. İlişki Pusulası modülü gerçeklik günlüğü ve sınır cümlesi şablonları gibi kısa alıştırmalar içerir. Bir iyi oluş aracıdır, terapinin yerini tutmaz.
